Terug


JAARVERSLAG 2014

Stichting GOUD, belangenbehartiging al dan niet verslaafde dak- en thuislozen in Utrecht

 
Dit is het jaarverslag 2014 van Stichting GOUD

Een pakkend verslag over de organisatie voor belangenbehartiging, die zich onder andere bezig houdt met ervoor te zorgen dat de doelgroep – waaronder zeer zorgwekkende zorgmijders – niet uit beeld raken.

Deze mensen leven op straat, deze mensen maken gebruik van de opvang, deze mensen hebben wel of geen verslaving. Stichting GOUD helpt, ondersteunt, verwijst en komt op voor hun rechten en belangen. Met als doel meelopen en meewerken bij het oplossen van problemen, zodat de mensen weer zelfstandig of met de benodigde ondersteuning een eigen, volwaardig leven kunnen leiden. 2014 was een jaar waarin Stichting GOUD zich nog duidelijker als belangenbehartiger heeft neergezet. Met name door het inzetten van de aan het team van medewerkers toegevoegde sociaal-makelaar. Daarnaast bleef Stichting GOUD ondersteunend voor de reguliere hulpverlening, maar bewaakte daarbij goed haar grenzen. Deze ‘dubbelrol’ was vooral te bewerkstelligen door een goede, duidelijke communicatie naar bezoekers, instellingen, organisaties en instanties in de stad.

 

De doelstelling van GOUD in 2014

Stichting GOUD is een belangenorganisatie harddrugsgebruikers dak en thuislozen in de stad Utrecht. Om de positie van deze groep te versterken en de bejegening te verbeteren, heeft Stichting GOUD zich het volgende rijtje doelen gesteld.

- Het behartigen van de algemene belangen van de Utrechtse mensen op straat
- Het behartigen van de belangen van de individuele cliŽnt en diegenen die daar direct bij betrokken zijn.
- Het opmerken van onrechtmatigheden en hiaten in de dienst- en hulpverlening van de reguliere instellingen en    
   daarover met hen in gesprek gaan.
- Proberen de samenwerking tussen de instellingen te handhaven en te bevorderen.
- De cliŽnt als individu helpen zijn weg te vinden naar en binnen de dienst- en hulpverlening.

- Eraan meewerken om de cliŽnten als groep een gezicht, een stem ťn een plek te geven in de maatschappij.

- Misstanden, die nog steeds voorkomen, aan de kaak stellen; onder andere door het publiek inzage te geven in

   de problemen van de dakloze, verslaafde (mede)mens.

- De politiek te wijzen op de noodzaak van een goede zorg/hulpverlening niet alleen gericht op ‘zorg’, maar ook

   op ‘acceptatie’.

 
Welkom bij Stichting GOUD, Oudegracht 227 aan de werf!

Stichting GOUD, zeg maar ‘gewoon’ GOUD, houdt spreekuur, drie keer in de week van tien tot twaalf en er is geen mens die zich er aan houdt. Brandt er licht? Zijn er mensen? Is de deur open? Dan komt iedereen gewoon binnen.

 
Hoe gaat GOUD te werk? En wat doet GOUD met al die klachten/vragen en lastige kwesties?

Goud heet de cliŽnt welkom en vraagt de cliŽnt naar enkele basisgegevens en of ze deze mag registreren. De gegevens komen in het registratiesysteem en worden twee keer per jaar vermeld in het halfjaarlijks verslag en doorgestuurd naar de Gemeente Utrecht.

De spreekuren van GOUD vormen de basis voor het werk van GOUD. Met het bestaande registratiesysteem van GOUD wordt zo goed mogelijk bijgehouden hoeveel (nieuwe) bezoekers er zijn en wat de belangrijkste problemen zijn waar zij mee komen. In bijlagen 1 en 2 worden deze gegevens nog eens neergezet en van commentaar voorzien. Het is belangrijk een goede verslaglegging bij te houden, zodat de hulpverleners van de betrokken instellingen – wanneer zij vragen hebben over hun cliŽnt – een duidelijk beeld kunnen krijgen van de situatie. Een eerste gesprek is daarbij heel belangrijk, zodat de cliŽnt een verwijzing krijgt naar de juiste zorginstelling om zo snel en goed mogelijk ‘verder’ geholpen te worden.

 
“GOUD, help! Het lukt niet met mijn boetes, opname, casemanager, woning, ze betalen m’n zorgtoeslag niet uit, mijn uitkering is stopgezet enz., enz.” “Okť” zegt GOUD, “eerst koffie!”

 
Dan komt het gesprek, het is een kwestie van goed luisteren om uit te vinden waar de kneep zit. Vragen stellen en aan het eind van het gesprek informeren of Goud even mag rondbellen om informatie te verkrijgen. In negen van de tien gevallen is dat goed. Binnen een klein uurtje is er meer duidelijkheid en zijn de meeste zaken opgelost of komt er een vervolgafspraak waarin ingewikkelder kwesties alsnog worden uitgezocht. De uitkering gaat weer lopen, er zijn papieren opgestuurd of er is gebeld en alle deurwaarders zijn weer gerustgesteld omdat er toch nog een betaling aan zit te komen. De cliŽnt loopt tevreden de deur uit omdat hij zijn huis niet uit hoeft. Dit was ťťn cliŽnt, maar zo heeft GOUD er vijf ŗ zes per dag.

Sommige cliŽnten komen met vragen die zeer veel tijd en onderzoek vergen. Drugsverslaving, dak- en/of thuisloosheid, wil niet zeggen dat iedereen hetzelfde is en dat een plek om te wonen in alle gevallen de oplossing is. Het gaat steeds om afzonderlijke, unieke gevallen.

 

Wie zijn die bezoekers van GOUD?

De bezoekers van GOUD zijn een afspiegeling van de samenleving. Wij zijn er voor de verslaafde mens, voor de dak- en thuisloze mens. Ook mensen met een baan, een eigen bedrijf, met een gezin of met allerlei andere zorgen, weten GOUD te vinden. Het is duidelijk dat de uitbreiding van de doelgroep, die eigenlijk al werd ingezet in 2012, een feit is. De vraag aan GOUD, vanuit de gemeente Utrecht, om zich breed in te zetten en open te staan voor de belangenbehartiging van alle dak- en thuislozen in de stad Utrecht is ruim geslaagd.

 

GOUD en de zorgmijders

GOUD blijft altijd een plek waar mensen, die moeite hebben met de hulpverlening, zomaar kunnen binnenlopen. Dit gebeurt veelal om uiteenlopende redenen; omdat het contact met de hulpverlening niet goed gaat of de cliŽnt het anders wil, of de cliŽnt (nog) niets wil, altijd zal GOUD proberen te bemiddelen en de cliŽnt terugleiden naar de reguliere zorg.

Ook mensen zonder problemen vinden een weg naar GOUD. Groepen studenten uit andere steden, nieuwe medewerkers bij de instellingen in de stad, gemeenteraadsleden, (wijk-)politie, iedereen komt met vragen en komt kijken: wat doet GOUD nu eigenlijk? Vaak weten de bezoekers niet waar te beginnen, of bij wie ze zich moeten melden. “Hallo GOUD, hoe werkt het bij het CJIB? Naar welk adres moet ik die brieven schrijven? Wat moeten we erin zetten? Zijn er nog mogelijkheden voor deze cliŽnt? Heb je deze cliŽnt nog gezien de laatste tijd, weet je waar die is? Weten jullie nog een goeie bewindvoerder? De cliŽnt is geschorst, weet je waar die nu kan slapen?” Zomaar een greep uit een dagje (spreekuur) bij GOUD. En dit is nog maar het topje van de ijsberg aan vragen.


Politieke beÔnvloeding

Vanuit de politiek komen er ook vragen in de richting van GOUD; vragen die vooral te maken hebben met beleid en bejegening. Er is een groeiend besef dat er niet alleen beleid gemaakt moet worden, maar dat het minstens zo belangrijk is om belangenbehartigers daarin te laten participeren. Regelmatig zijn er gesprekken met lokale politici, beleidsmakers en -uitvoerders  met als gevolg: meer duidelijkheid over de doelgroep met als doel, zorg op maat voor de doelgroep.

 

Ook doet GOUD

GOUD is nog steeds het eerste contact met de politie, als het gaat om ‘katvangers’. Het is een enorme papierwinkel om uit de wurggreep van het systeem te komen en de boetes in kaart te brengen. In samenwerking met de politie en het CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau) worden brieven geschreven en regelingen getroffen.

 
Nederlandse Harm Reduction Dag

Op 2 tot en met 3 oktober vond de EuroHarm Reduction Network Meeting plaats, een internationale harm reduction bijeenkomst. Voorafgaand aan die bijeenkomst organiseerden Correlation/De Regenboog Groep, Mainline en de MDHG de Nationale Harm Reducution bijeenkomst op 1 oktober.

In het Lloyd Hotel werd gesproken over de stand van zaken op het gebied van harm reduction in

Nederland, met onder andere sprekers als Maria Phelan van Harm Reduction International, Anouk de Gee van het Trimbos-instituut en Ton Nabben van Bonger Instituut. MDHG-directeur Dennis Lahey nam deel aan een paneldiscussie en leidde een door de MDHG georganiseerde debat over de dagelijkse realiteit van drempels in de zorg. Deelnemers waren Astrid van Belzen (Stichting Goud,

Utrecht), Berletta Scholten (Zorgbelang Zuid Holland), Jos Oude Bos (Verslavingszorg Noord Nederland, het Zwarte Gat) en Maarten Loonen (ervaringsdeskundige en vrijwilliger bij de MDHG). MDHG-bestuurslid Freek Polak gaf een presentatie over het wereldwijde drugsbeleid.

 

GOUD signaleert

De jongeren van tegenwoordig zijn vanwege de wet, die bepaalt dat de ouders tot hun 21ste financieel verantwoordelijk zijn, langer afhankelijk van hun ouders en wonen dus dikwijls nog thuis. Het grootste deel van deze groep doet het goed maar er is een klein deel wat zijn weg heeft gevonden naar dakloosheid, naar drugs en alcohol en naar de criminaliteit. Deze groep lijkt te groeien, of laat zich vaker zien. . . soms zelfs bij GOUD.

GOUD maakt zich grote zorgen over de ontwikkelingen binnen deze groep. Elke jongere kent wel iemand die gebruikt en 13 a 14 jarigen zijn geen uitzondering meer. Ook seksuele diensten aanbieden in ruil voor drugs of alcohol, is geen nieuw verhaal. GOUD dringt er op aan dat er meer plaatsen moeten komen waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, zich kunnen ontspannen, zich veilig voelen en daardoor niet voortdurend op straat hoeven te ‘hangen’. Plaatsen waar ook wordt gekeken welke richting – opleiding, werk, huisvesting – de jongere uit kan.

 

Werkt GOUD samen? Ja! Kritiek? Jazeker!

Het is van groot belang voor de doelgroep dat GOUD, als belangenorganisatie, niet alleen optreedt als de-luis-in-de-pels van de politiek en de dienst- en hulpverlening. GOUD krijgt ook dingen voor elkaar door zich op te stellen als positief ingestelde samenwerkingspartner. Daartoe onderhoudt GOUD met vrijwel elke betrokken organisatie of instelling op het gebied van de verslavingszorg en opvang voor dak- en thuislozen contact. . . en met de doelgroep zelf natuurlijk.

 

De sociaal makelaar van GOUD

“Ik ken jou! krijg ik, Saskia, veel te horen sinds ik als sociaal makelaar bij GOUD werk. Ik kom, naast veel nieuwe klanten, veel oude bekenden tegen uit mijn tijd bij Inloopcentrum Hoog Catharijne, waar ik stage liep tijdens de opleiding SPH. Maar ook oud collega’s en bewoners van mijn werk bij Hostel Maliehof, komen weer op mijn pad. In die eerste jaren, werkend met de doelgroep, maakte de werkwijze van Stichting GOUD al veel indruk op me. De kans om als sociaal makelaar bij GOUD aan de slag te gaan, greep ik dan ook met beide handen aan.

 
De sociaal makelaar schijnt een supermens te zijn. Ze creŽert overzicht, onderzoekt, verbindt, ondersteunt, verwijst door, denkt en werkt creatief mee. Tijdens het werk met de klanten is dit helder maar hoe vertaal je dit naar een meer overkoepelende vorm van belangenbehartiging?

De eerste mogelijkheid om dit te gaan doen, diende zich aan door de op handen zijnde decentralisatie van de zorg. Vanaf 1 januari 2015 gaat de Participatiewet van start. In 2014 waren de voorbereidingen hiervoor al in volle gang. Waaronder de start van de pilotteams van de Buurtteams Sociaal in Utrecht. Maar wat betekent de overgang naar de buurtteams nou eigenlijk voor onze doelgroep? Hoe creŽert een belangenbehartiger (lees: GOUD) een goed samenwerkingsverband met de buurtteams? Waar is behoefte aan? Waar blijven de klanten? Veel vragen om antwoord op te vinden in tijden van transitie en dus veel beweging ťn onrust in de zorg zoals we die kenden.

Door veel vragen te stellen aan iedereen die te maken heeft met de transitie; beleidsmakers, pilot Buurtteams, Lister, de Tussenvoorziening, Victas, Leger des heils, Altrecht en de klanten, ontstond er overzicht. Gericht op de doelgroep van GOUD maar bekeken en geschreven vanuit verschillende invalshoeken. Met als resultaat de analyse van de Buurtteams Sociaal.

De analyse bestaat echter niet alleen uit vragen, GOUD biedt op zeer praktische wijze haar expertise aan aan de medewerkers van de Buurtteams om hen direct te ondersteunen bij de onvermijdelijke casussen van mensen-zonder-postcode. Daarnaast biedt GOUD zichzelf onder andere aan als denktank voor beleidsmedewerkers van de gemeente, maar ook bij de stedelijke buurtteamkoepel Inclusio en de buurtteamleiders.

Eind 2014 is de analyse afgerond en verspreid onder betrokkenen. Het resultaat hiervan is dat er eind 2014 al verschillende casussen zijn waarbij GOUD met de buurtteams en hun klanten samenwerkt. Er is een basis voor 1 januari 2015, om door overleg en samenwerking oplossingen te vinden voor de hiaten in het reguliere voorzieningenaanbod.

Op verzoek, het nieuwe Straatkompas, een praktische gids voor wie stuurloos is of dreigt te raken.

Voor mensen die een eigen huis hebben is de toegang tot voorzieningen en internet over het algemeen eenvoudig. Voor mensen die op straat leven is deze toegang beperkt. Het Straatkompas is een hulpmiddel voor diegenen die op zoek zijn naar hulp en voorzieningen binnen de stad Utrecht. Aangezien de laatste editie van het Straatkompas alweer sterk verouderd was, heb ik – in navolging van Volksgezondheid Utrecht (voorheen GG&GD) en na veelvuldig verzoek vanuit de doelgroep – mij ingezet om de informatiegegevens waar nodig te actualiseren, te wijzigen en te vernieuwen. Dankzij een eenmalige subsidie van de gemeente Utrecht is het Straatkompas in 2014 opnieuw uitgebracht. Voor klanten gratis te verkrijgen en voor professionals/organisaties te koop bij Stichting GOUD.”



Stagiaire bij Stichting GOUD

 
“Hoi ik ben Manon. Wat heb ik allemaal geleerd bij GOUD? Te veel om op te noemen! Er zijn zo veel dingen die ik geleerd heb dat ik even heb goed moeten nadenken over wat ik daarvan zou opschrijven.

Veel heb ik geleerd over de doelgroep en het werk, maar ook over mezelf. Samen met mijn stagebegeleidster doen we veel aan (zelf)reflectie, zodat ik bewuster word van hoe ik handel en waarom ik zo handel. We bespreken casussen die gebeurd zijn en gaan eventuele andere opties bekijken die in de situatie zouden kunnen voorkomen. Ook bekijken we welke verschillende manieren er zijn om te handelen. Bewust handelen is erg belangrijk en dit zal altijd terugkomen in mijn werk.

 Ook kom ik ‘mezelf tegen’ in wat ik doe. Ik leer waar ik goed in ben en waar minder goed en wat ik spannend en niet spannend vind. Er komen dan emoties los, die soms moeilijk te plaatsen zijn. Hierover praat ik dan met mijn stagebegeleidster en samen kijken we waar het aan ligt en waar de emoties vandaan komen. Ik vind het fijn om dit te bespreken, zo wordt het voor mezelf ook duidelijk en weet ik er de volgende keer beter mee om te gaan.

 Het is erg leuk om stage te lopen bij GOUD. Ik vind de doelgroep heel interessant en er zit een uitdaging in. Zelf wil ik wel eens te snel gaan en alles wat ik doe goed doen, maar dat kan niet. Voor mij is het dus een uitdaging om weer de rust te pakken en even adem te halen. Zo heb ik weer ‘controle’ over mezelf en de situatie. Mijn eigen rust pakken en goed kijken en nadenken is belangrijk, zo kan ik ook beter communiceren met mijn collega’s over wat er gebeurd is.

 GOUD is voor mij een super goede stageplaats, omdat ik zo veel leer, zowel over het werk als over mezelf. De dingen die ik leer kan ik meenemen naar mijn volgende stage en vervolgens naar mijn werk!”

 

 Vrijwilliger bij GOUD

 “Dat ben ik, mijn naam is Jan!

Omdat ik zelf dak-/thuisloos ben geweest, heb ik veel ervaring opgedaan. Hierdoor kan ik mensen die op dit moment in zo’n  situatie zitten beter benaderen en beter bijstaan, als ervaringsdeskundige.

Praktisch gezien doe ik veel ondersteuningswerk bij GOUD, zoals koffie en thee zetten, boodschappen doen, post op de bus doen en kranten bijhouden met interessante artikelen die belangrijk zijn voor de doelgroep en medewerkers van GOUD. Ik ondersteun de klanten door mee te gaan naar het politiebureau met katvangers en ook door met klanten mee te gaan naar mondzorg.

Ik houd de administratie bij van wie er binnen komen en wie nieuw zijn en ik houd het pand schoon en zorg dat alles er netjes uitziet.

 Verder ben ik er ook om voor de veiligheid van mijn collega’s te zorgen.”

 

 Nog even iets heel anders, tussendoor. . .

 Het stedelijk Han Vroom-voetbaltoernooi

Ook in 2014 deed GOUD weer mee aan het stedelijk – door het Catharijnehuis – georganiseerde voetbaltoernooi, ter nagedachtenis aan de zeer gewaardeerde vrijwilliger van het eerste uur Han Vroom. Stichting GOUD vormde een team met eigen clienten en oud clienten. GOUD werd 6de, de vel begeerde sportiviteitstrofee werd niet uitgereikt vanwege de ongeregeldheden op het veld.

 

 Veranderingen verslavingszorg

 Bij de opvang voor de hardgebruikers, is ook het jaar 2014 een periode van veranderingen geweest

-              Hostel Maliehof is gesloten, de cliŽnten zijn gehoord en hebben duidelijk kunnen maken waar ze wilden wonen. Niet iedereen was tevreden, maar dat kan ook niet. Toch is de verhuizing goed verlopen en er is weer een stap gezet naar een andere benadering van de harddrugsgebruikers, gericht op zelfstandig worden.

-              De vrije verstrekking van heroÔne is verhuisd naar het Stadsplateau, inwonend bij het splinternieuwe Stadskantoor. Het was een feestelijke opening, de ruimte op zich is zeer licht en er is uitkijk op het station. GOUD en De Achterkant, hebben tijdens de opening met Wethouder Everhardt, de afspraak gemaakt om in 2015 een tevredenheidsonderzoek houden onder de cliŽnten.

-              De ABC straat van Victas, het ging niet goed daar, zeer veel overlast van dealers die het wel aangenaam vonden al de cliŽnten zo bij elkaar. De verhuizing van de Methadon verstrekking en Victas ambulant terug naar Tolsteeg is een goede zet gebleken, cliŽnten en buurt zijn er beiden blij van geworden.

 

Ontwikkelingen en veranderingen in 2014

 Stedelijke en landelijke beleidswijzigingen brachten ook dit jaar weer ‘extra werk’ voor GOUD met zich mee. Het was aan GOUD om de gemeente duidelijk te maken dat het overgaan naar de ‘buurtteams sociaal’ een probleem gaat worden voor de mensen zonder postcode. GOUD heeft er een duidelijk stuk over geschreven; ‘De buurtteam-analyse’ maar het is nog zeer moeilijk gebleken om de gevolgen van deze verandering te zien, nog voordat 2015 was begonnen.

 

GOUD gaat door

Ook GOUD kreeg eind 2014 te maken met de aankondiging van bezuinigingen in de sector. Niet langer ‘zomaar’ subsidie aanvragen, maar geen subsidie meer per 1 januari 2016! En ga maar om de tafel met de andere cliŽntenorganisaties, adviesraden en belangenbehartigers over een werkbare verdeling vanaf die datum. GOUD zal knokken voor haar bestaan, omdat GOUD een unieke positie inneemt in het Utrechtse voorzieningenaanbod. Er is geen organisatie die het zo opneemt voor de mensen-op-straat ťn die daarbij ook nog (opbouwende) kritiek levert op de reguliere instellingen en instanties ťn een ondersteunend aanbod doet gebaseerd op een jarenlange opgebouwde expertise.

 Er blijft altijd behoefte bestaan aan een belangenorganisatie voor mensen-op-straat, met of zonder verslaving. De kracht van GOUD ligt in het contact met de persoon, de mens. In het altijd weer druk bezochte spreekuur komt dat misschien nog het meest en het best tot uiting. Als er niemand meer op het spreekuur komt – en de dienst- en hulpverlening blijkbaar helemaal naar volle tevredenheid van de doelgroep opereren – is Stichting GOUD overbodig. GOUD ziet dat niet gebeuren. Dat het anders wordt? Jazeker! Dat de behoefte aan GOUD verdwijnt? Zeker niet!

Ook dit jaarverslag laat dat opnieuw zien.

 

Mede mogelijk gemaakt door


FinanciŽn

Ook in de in dit verslag beschreven periode heeft GOUD weer enkele financiŽle giften mogen ontvangen; alle gevers hartelijk dank, alle beetjes helpen.


De mensen van GOUD

Medewerkers 2014

Astrid van Belzen (beroepskracht) coŲrdinator

Tineke van Doorn (beroepskracht ) maatschappelijk werker

Saskia Schretlen (beroepskracht ) sociaal makelaar

Jan Uittenboogaard, vrijwilliger

Manon van Oostindie, stagiaire MMZ

 
Bestuur 2014

Karel van Duyvenbooden (voorzitter/penningmeester)

Bernard van den Hoeven

Fred Penninga



Naar boven